Evrensel Maaş

Temel Vatandaşlık Geliri (UBI: Universal Basic Income) ile ilgili tartışmalar 16. yüzyıla kadar gidiyor. Burada amaç devletin her vatandaşına, yaşı kaç olursa olsun, işi olup olmadığına bakılmaksızın sırf o ülkenin vatandaşı olduğu için aylık maaş ödemesi. Miktar çok yüksek değil ama bir kişinin bir aylık ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek düzeyde, asgari ücret kadar diyebiliriz.

Bu konuda farklı ülkelerde denemeler oldu ama en ciddi adım Finlandiya’dan geldi. Pilot çalışma bitmek üzere. Bu uygulamanın tartışıldığı ülkelerde hep konuşulan şuydu: Acaba insanlar ömür boyu belli miktarda bir geliri garantileyince işe gitmekten vaz mı geçerler? İşveren çalışacak eleman bulmakta zorlanır mı? Tabiri caizse toplum miskinleşir mi? Uygulamalar bunun tam tersi ile sonuçlandı, çok şaşırtıcıydı. İnsanlar belli bir miktar geliri garantileyince işini kaybetme endişesinden kurtulup, boşa çıkan zamanlarında daha yaratıcı fikirler geliştirmeye başladılar. Daha fazla kitap okumaya, zamanlarını kendini geliştirecek faaliyetlerle geçirmeye başladılar. Bu gelir sonuçta ekonomiye geri dönecek, insanlar temel ihtiyaçlarını karşılamaya çalışacak, bu para piyasayı hareketlendirecek.

Özel sektörde çalıştığım dönemlerde işçi ücretleri hep tartışma konusu olurdu. 40, 50 TL daha fazla verdiği için işini bırakan elemanlar olurdu. Servis evine daha uzak yerde bırakıyor diye işe gelmeyenler olurdu. Oysa kalifiye eleman kolay yetişmiyor. Bunu sürekli işverenlerle tartışırdım. “Elemanlarınıza piyasadan daha yüksek ücret verin, elemanın gözü dışarda olmasın, işçi buradan çıkınca daha iyi şartlarda başka bir iş bulamayacağını düşünüp işine sahip çıksın” demişimdir. İşçiye yemeğin en kalitelisini vermek, servisin en kalitelisi ile işyerine taşımak. Yazlık, kışlık kıyafetini almak, iş ayakkabısını vermek. Bunlar size çok basit geliyor belki ama en zaruri ihtiyaçlar olmasına rağmen bunlarda bile cimrilik eden o kadar çok işyeri var ki! Kurumsal, işçisine sahip çıkan, çalışanını gerçekten insan yerine koyan güzide işyerlerini tabii ki bunlardan ayrı tutuyoruz. Ben her iki grup işyerinde de bulunmuş biri olarak, ilk gruptaki işverenlerin zihniyetini gayet iyi biliyorum.

Ülkemizde asgari ücret de hep tartışma konusu olmuştur. Burada her zaman işverenin dediği olur. Yapılan araştırmalar asgari geçim için gereken miktarı (yoksulluk sınırı) asgari ücretin iki, üç misli daha fazla olduğunu gösterse de, bu hiç kimsenin umurunda değildir. Ben burada işverenin yine önemli bir strateji hatası yaptığını düşünüyorum. Verilecek “yüksek” ücret zaten ekonomiye geri dönecek. Çalışanlar zaten işverenlerin müşterisi. Asgari ücretin artmasıyla potansiyel müşterilerin katlandığını düşünsenize!

20 yıl öncesine kadar köyden kente göçü konuşuyorduk. Şimdi şehirlerde yaşamanın pahalılaşması sebebiyle tersini konuşuyoruz. Sanayide herkes kalifiye eleman bulamamaktan şikâyetçi, ne bekliyordunuz? Bu maaş seviyelerinde insanlar karın tokluğuna mı çalışsın? Benim korkum bu maaş politikası yüzünden gün gelecek işverenler taahhütlerini yerine getiremez hale gelecekler ve işte o zaman iş işten geçmiş olacak.

İşlenmiş gıdaların ne kadar sağlıklı olduğu tartışılır. İçtiğimiz su bile işlenmiş su. Musluktan su içenimiz kaldı mı? Hepimiz çarşıda pazarda kepekli köy ekmeği, kuru yolum köy tavuğu, köy yumurtası, köy tereyağı, köy peyniri, köy domatesi, kara kovan balı arıyoruz. Daha onlarcasını. Bence köyüne dönmeyi düşünenleri çok cazip iş fırsatları bekliyor. Devletin ilgili kurumlarının tarıma ve hayvancılığa verdikleri destekleri de düşündüğünüzde işsizlik diye bir kaygımızın olamaması gerekiyor.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s