Ahşap Evler

Ahşap binlerce yıldır insanoğlunun barınak yapmak için kullandığı en temel yapı malzemesi olagelmiştir. Çatının ağırlığını taşıyan ahşap direklerin arasına yalıtım malzemesi olarak konulan kerpiçler. Köy yaşantısında evler müstakildi, herkesin evi tarlasının içinde, yanında hayvan barınakları, samanlık, hayvan yemleri için ambarlar ve tohum ambarları, hepsi bir arada. Sadece bizde değil, tüm dünyada depremler ve yangınlar sonrası ahşap yapılarda yaşanan kayıplar betonarme yapılara yönelinmesine neden oldu. Oysa problem ahşabın kendinde değil, kullanılış biçimindeydi. Özellikle ağır kerpiç duvarlar yanal tahtalarla desteklenmeyince depremlerde insanların üzerine çöktü. Özellikle bizde şehirleşme ile birlikte başlayan bitişik nizam yapılarda çıkan bir yangın bir mahalleyi yok edebildi.

Ülkemizde 1950’li yıllara kadar neredeyse bütün yapılar ahşap iken, bu yıllardan sonra betonarme yapıların konut yapımında ağırlıklı olarak kullanılmaya başlandığını görüyoruz. Bizim gibi birçok ülke deprem ve yangın tecrübesi yaşadılar. Biz çözümü ahşabı terk etmekte bulduk ama onlar yeni teknoloji arayışlarına girdiler. Gelinen noktaya birazdan değineceğim. Binlerce yıldır kullanılan ahşap neden halâ kullanılmaya devam ediyor?

Her şeyden önce ahşap nefes alan bir malzemedir. İnsan gibi nefes alıp veriyor, doğal, yenilenebilir. Romatizma, astım, böbrek hastalıkları ve dolaşım bozuklukları üzerinde olumlu etkileri var. Biz betonarmeye dönünce ahşap bizim gözümüzde “odun” olarak görülürken, birçok ülkede “yapı malzemesi” olarak görülüyordu. Biz ormanları “odun” olarak görüp katlederken, birçok ülke yapı malzemesi olarak gördüğü ormanlardan bir ağaç kesince yerine en az on ağaç dikiyordu. Bu ülkeler daha kısa sürede büyüyüp kesime gelebilen, budaksız ağaçlar üretmek için AR-GE çalışmaları yapıyorlardı. Basit bir örnek vermek gerekirse ABD’deki evlerin %90’ı ahşap (wood framed), geri kalan da zaten gökdelen, bunlarda da çelik kullanılıyor. Bizim gibi ülkelerde betonarme konut yapımında kullanılırken, diğer ülkelerde betonarme yol, köprü, hava alanı, baraj yapımında kullanılıyor. Böcek ve yangına karşı geliştirilen kimyasal korumalı keresteler, geliştirilen ısıl işlem yöntemleri, tamamen yapay ahşap malzemeler. Gelinen noktada CLT üretim tekniğiyle üretilen ahşap gökdelenler. Klasik ahşap karkas sisteminde en fazla 3 kata kadar izin verilirken, CLT (Cross Laminated Timber) üretim tekniğinde 25-30 katlara kadar çıkılabiliyor.

Geldiğimiz noktada ahşap birçok ülkede en uygun yapı malzemesi olarak tercih edilirken neden biz bu konuda geri kaldık? Uygun kesit oranı seçildiğinde ahşap yangına karşı daha dirençli oluyor. Tuhaf değil mi? Neden? Çünkü ahşabın dışı yanınca oluşan karbon tabaka alevin içeri işlemesini engelliyor. Yine aşırı ısıda çelik yapılar çeliğin erimesi sonucu çökerken, ahşap yapılar insanlara kaçmak için daha uzun süre tanıyor. Depremlerde betonarme yapılardaki en önemli can kaybı betonun kendi ağırlığından kaynaklanıyor, oysa ahşap daha hafif ve depremde hem esniyor, hem de çıkış için yollar bırakıyor. Günümüzde teknoloji o kadar ileri seviyeye ulaştı ki, bir evin tüm duvarları, çatıları, yalıtımları da bitmiş olarak tesisatları da dâhil fabrika ortamında üretiliyor, tırlarla taşınıyor ve sadece inşaat alanında montaj yapılıyor. Milimetrik hassasiyette CNC tezgâhlarda üretilen yapı elemanları birkaç gün içinde yerinde monte ediliyor. Tüm statik ve mekanik projeleri ile birlikte elektrik tesisatı da projelendiriliyor. Tüm bu detaylar için bu işe özel yazılımlar kullanılıyor.

70, 80 yıl öncesine kadar Anadolu’da, yani beton ahşabın yerini almadan önce her baba çocuğu doğar doğmaz, kız oğlan fark etmez, ilk iş olarak gider dere kenarındaki tarlasına ağaç dikerdi. Çocuk büyüyüp de evlenme çağına gelene kadar ağaçlar büyür, evleneceği zaman da ağaçlar kesilir evi yapılırdı.

Aşağıdaki resimler ahşap karkas bir binaya ait inşaat aşamalarıdır.

Kaynak: http://www.chaparrelconstruction.com/spicewood-a-frame-outside-view/

W43-griego-frame-big002

W43-griego-aframe-outside-finish001

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s