Çölün Bereketi

Dört bir tarafı çöllerle çevrili Arap ülkelerinin petrol zenginliği hep sohbet ortamlarının konusu olmuştur, özellikle de akaryakıta zam geldiği günlerde. “Adamlar su kuyusu diye kazıyorlar, petrol fışkırıyor!” türünden muhabbetler yapılır. Hatta bazen onlara bakıp biraz da acıdığımız olmuştur: “Bir gün bu petrol bitecek, o zaman ne olacak bunların hali? Altın kaplamalı arabalar, zümrüt işlemeli cep telefonlarının devri o zaman bitecek!” diye konuşulur. Oysa o ülkeler hiç de öyle, sanılanın aksine, paralarını çarçur etmiyorlar.

Geçenlerde Varlık Fonu ile ilgili bir yazı yazmıştım. O yazıda paylaştığım fotoğrafı incelediyseniz listenin içinde Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Suudi Arabistan, Katar gibi petrol zengini körfez ülkeleri de var. Bu listede benim en çok dikkatimi çeken ülke Norveç, evet Norveç de petrol zengini bir ülke ve petrol gelirlerinin tamamını varlık fonuna aktarıyor, kötü günler için. Elektrik enerjisinin yaklaşık % 98’ini de 2010 yılı verilerine göre [1] hidroelektrik santrallerden elde ediyor.

Körfez ülkeleri bir gün petrolün biteceğinin farkında. Türkiye de dâhil çok farklı yerlerde bu ülkelerin yatırımları var, fabrikalar satın alıyorlar. Suudi Arabistan çölden elektrik üretmek için çalışmalar yapıyor [2]. 2030 yılında tamamlanması hedeflenen güneş santrali toplamda 200 GW’lık inanılmaz bir kapasiteye sahip olacak. Bu proje için ayrılan para 200 Milyar $. Suudi Arabistan aynı zamanda nükleer enerjiye de 80 Milyar $’lık yatırım yapmakta.

Yine Kuzey Afrika Ülkelerinden Fas [3] çöle kurduğu tesisle elektrik üretmeye çalışıyor. Hatta öyle ki [4] Sahra Çölü’ne yapılacak 400 Milyar €’luk yatırımla 2050 yılına kadar Avrupa’nın enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 17’sinin Kuzey Afrika’dan sağlanması planlanıyor. Birleşik Arap Emirlikleri de ABD’li GE firmasının desteğiyle 5 GW’lık bir güneş enerjisi tesisi kuruyor [5]. 2030’da bitecek proje ile petrol ve doğalgaza kıyasla daha ucuz elektrik üretilecek. Çölde güneş enerjisinden elektrik üretimi sadece Kuzey Afrika ile sınırlı değil. Çin, Hindistan, ABD tüm kıraç arazilerini ve çorak arazilerini bu amaçla değerlendiriyor.

Körfez sermayesi dediğimiz zaman [6] Katar, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin elindeki toplam 1.5 Trilyon $’lık fondan bahsediyoruz. Bu para dünyada cazip, kârlı, güvenilir, istikrarlı yatırım alanları arıyor. Türkiye’de başta bankacılık ve sigorta olmak üzere gayrimenkul alanında da körfez sermayesi yatırımları ile ilgili haberlere rastlarsınız.

Kurak, susuz, ağaçsız, uçsuz bucaksız çöl bugün altından fışkıran petrolle birçok ülkenin gelir kaynağı. Şimdiden yapılan yatırımlara bakılırsa, gelecekte de çölün üstü gelir kapısı olacak gibi. Hatta o devasa güneş panellerinin gölgelendirdiği alanlarda tarım bile yapılabilecek [7]. Çöl dün olduğu gibi yarın da bereket fışkırmaya devam edecek. Bizim zaman zaman tembellikle, beceriksizlikle itham ettiğimiz ülkeler hiç boş oturmuyorlar, yarınlarını güvence altına almaya çalışıyorlar. Çölde deve üstünde bütün gün güneşin doğuşunu ve batışını seyretmiyorlar.

Aşağıdaki resim Fas’ta yapımı devam eden santrale ait [8].

w06-power.plantx2760

[1]: https://www.dw.com/tr/enerjide-norve%C3%A7-mucizesinin-s%C4%B1rr%C4%B1/a-5098227

[2]: https://www.xtrlarge.com/2018/04/04/suudi-arabistan-en-buyuk-gunes-santrali/

[3]: https://www.youtube.com/watch?v=2DrKEd8JSsY

[4]: https://www.dw.com/tr/%C3%A7%C3%B6l-enerji-i%C3%A7in-umut-oldu/a-4484024

[5]: https://geturkiyeblog.com/gunes-enerjisi-artik-daha-verimli/

[6]: https://emlakkulisi.com/korfez-sermayesi-yatirimcilariyla-istanbulda-bulustu/369460

[7]: https://www.richardvanhooijdonk.com/en/blog/turning-desert-sand-farmland-chinese-scientists-propose-revolutionary-solution-desertification/

[8] https://www.technologyreview.com/s/600751/moroccos-massive-desert-solar-project-starts-up/

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s