Dijital Zekâ

İnternetin hayatımıza girdiği 1990’lı yıllardan bu yana hayatımız çok değişti, bilgisayar teknolojilerindeki gelişmeler, cep telefonları, arama motorları, sosyal medya, vs. Endüstri 1.0’dan Toplum 5.0’ evrilen bir dünya, Web 1.0’dan Web 5.0’ evrilen internet dünyası. Çevremizdeki dönüşümü anlamak ve çocuklarımızı geleceğe hazırlamak için çok farklı ama özünde “dijital” teknolojileri içeren kavramlar bunlar. Bilgi Okuryazarlığı (Information Literacy), İnternet Okuryazarlığı (Internet Literacy), Dijital Okuryazarlık (Digital Literacy). Tüm bu kavramlar geleceğimizi şekillendirecek çocuklarımızın nasıl bir dünyada olduklarını ve nasıl bir dünyada yaşayacaklarını anlamak açısından önemli. Bu kavramlar içinde ben Dijital Zekâ (Digital Intelligence: DQ) kavramı üzerinde duracağım. Dünya Ekonomik Forumu’nun 2016 tarihli bir raporunu paylaşacağım sizlerle.

W08-future-computer

40 yıl önce her evde buzdolabı olması bir gelişmişlik seviyesiydi, 30 yıl önce sabit telefonlar ve renkli televizyonlar, 20 yıl önce bilgisayar ve internet, 10 yıl öncesinde de akıllı telefonlar. Bugün hemen her ülkede ve her evde bunlar artık sıradan donanımlar. Akıllı telefonları bunlardan ayrı düşünmek gerekiyor. Radyo, televizyon, bilgisayar ve interneti tek bir cihazda topluyoruz ve bunu her bir kişiye mobil olarak sunuyoruz.

Dünya Ekonomik Forumu bu konuda bir rapor yayınladı [1]. “Ebeveynler, eğitimciler ve liderler olarak çocuklarımızı dijital çağ için nasıl hazırlayabiliriz?” sorusundan yola çıkarak hazırladığı aşağıdaki yayında çocuklarımıza kazandırmamız gereken yetenekleri 8 madde halinde şöyle sıralıyor:

Dijital kimlik: Bir kişinin çevrimiçi kimliğini ve itibarını oluşturma ve yönetme yeteneği. Bu, kişinin çevrimiçi kişiliğinin farkında olması ve çevrimiçi varlığının kısa vadeli ve uzun vadeli etkisinin yönetilmesini içerir.

Dijital kullanım: Çevrimiçi ve çevrimdışı hayat arasında sağlıklı bir denge kurmak için kontrol ustalığı da dâhil olmak üzere dijital cihaz ve medyayı kullanma becerisi.

Sayısal güvenlik: Çevrimiçi olarak riskleri (ör. Siber zorbalık, tımar, radikalleşme) ve sorunlu içeriği (örneğin şiddet ve müstehcenlik) yönetme ve bu riskleri önleme ve sınırlama becerisi.

Dijital güvenlik: Siber tehditleri (örneğin hack, dolandırıcılık, kötü amaçlı yazılım) tespit etme, en iyi uygulamaları anlama ve veri koruma için uygun güvenlik araçlarını kullanma becerisi.

Dijital duygusal zekâ: Empati kurabilme ve çevrimiçi ortamda başkalarıyla iyi ilişkiler kurabilme.

Dijital iletişim: Dijital teknolojiler ve medya kullanarak başkalarıyla iletişim kurma ve işbirliği yapma becerisi.

Sayısal okuryazarlık: Sayısal düşüncede içerik bulma, değerlendirme, kullanma, paylaşma ve yaratma becerisi.

Dijital haklar: Gizlilik, fikri mülkiyet, konuşma özgürlüğü ve nefret söyleminden korunma hakları dâhil olmak üzere kişisel ve yasal hakları anlama ve destekleme.

Bırakın ilköğretimi, yükseköğretimde bile bu konularda çocuklarımızı ve gençlerimizi eğitemiyoruz. Farklı yazılarda bu konuları işlemiştim, yanımızda taşıdığımız akıllı telefonlar aslında birer hazine, nasıl kullanmamız gerektiğini bilirsek tabi! Evden çıkarken anahtarını, cüzdanını unutan ama telefonunu unutmayan yetişkinler, okula giderken defteri, kitabı, kalemi yanına almayan ama telefonunu unutmayan öğrenciler. Yetişkinler açısından düşünelim, cep telefonunuz arabanızda veya evde anahtar olarak kullanılabiliyor, yine telefonunuz nakit veya kredili ödeme aracı olarak da kullanılabiliyor! Tüm kitaplarınızı telefona yükleyebilir, üstüne veya ayrı bir sayfaya notlar alabilirsiniz, kaleme de gerek yok! İşte bildiğimiz tüm klasik uygulamaları alt üst eden bir cihaz, akıllı telefon, bu cihazla ulaştığımız bir “dijital dünya”. Bu cihazla neler yapabileceğimizi önce öğrenmeli sonra da çocuklarımıza ve gençlerimize öğretmeliyiz!

[1]: https://www.weforum.org/agenda/2016/06/8-digital-skills-we-must-teach-our-children/

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s