Olmak ya da Olmamak

İngiliz yazar William Shakespeare’in Hamlet adlı eserinden hatırlarsınız: Olmak ya da olmamak, işte bütün mesele bu!  Bu sözle Shakespeare ölümü ve sonrasını, varlığı sorgular. Bu hafta liseyi bitiren ve üniversite tercih aşamasını geçen gençlerin okul kayıtları vardı. Çevremdeki gençlere herkes: “Ne olacaksın?” diye soruyordu, oysa bu temelde çok yanlış bir soru. Nedeni çok basit: Üniversite sınavı sonrası bir bölüme yerleşen öğrenci aslında ne okuyacağına karar vermiştir, ne olacağına değil! Biraz bu konuyu konuşalım istiyorum.

Daha önceki bir yazımda kısmen bu konuya değinmiştim (Üniversite Tercihleri), kişinin üniversite eğitimi sonrası ne olacağı onlarca farklı etkene bağlıdır. Üniversite özünde size eleştirel düşünme, analitik bir bakış açısı, sorgulama, merak duygusu, sistematik bakış açısı, sebep sonuç ilişkisi kurabilme, sürekli öğrenme gibi biz dizi yetkinlik kazandırır. Mühendislik fakültelerinde okutulan derslerin neredeyse %80’i biri birinin aynısıdır. Geri kalan %20 de alana yönelik dersler, projeler, vs. Mesleğe yönelik alan dersleri de tamamen işin alfabesi niteliğindedir. Böyle olunca “Sizin ne olacağınız” sorusu aslında “piyasanın” sizden ne beklediğine bağlıdır. Ülkemizdeki ilk 500 büyük sanayi kuruluşuna bir bakın, bunların AR-GE için yaptıkları harcamalara bir bakın, ya da bu ilk 500’deki sanayi kuruluşunun ne kadarının “ileri teknoloji” diyebileceğimiz alanlarda çalıştıklarına bir bakın ve işte o zaman üniversite eğitiminiz sonrası ne olacağınızı siz düşünün! Eğer bir şirket AR-GE yapmıyor ve sadece mühendislerden (ya da üniversite mezunu çalışanlarından) iş süreçlerine uygun olarak sistem içinde bir “çark” olmasını bekliyorsa bu kadar “tırmalamanıza” ve “yüksek beklentiler” içine girmenize gerek de yok! İnanın bu gözle baktığınızda piyasadaki birçok firmada mühendis bile çalıştırılmasına gerek yok çünkü işiniz sadece müşterinin beklentilerine uygun olarak ürünü (parçayı) üretip, talimatlara uygun paketleyip, yine talimatlara uygun sevk etmek ise bunun için 4 yıl okuyup mühendis olmaya gerek yok!  Zaten bu yüzden işi “fason üretim” olan birçok “yan sanayi” statüsündeki firmada asgari ücretle çalışan mühendislere rastlıyorsunuz. Hemen her ilde ve neredeyse ilçede üniversite açar, her üniversitede mühendislik fakültesi kurar, bu da yetmiyormuş gibi teknoloji fakültesi mezunlarına mühendis unvanı verirseniz, mühendislik eğitimin itibarını ayaklar altına almış olursunuz!

Önümüzdeki yıllarda artık meslekler olmayacak, sadece iş kolları olacak. O iş kolu için bazı yetkinliklere ihtiyaç olacak ve firmalar iş alımlarında bölüm ismi vermek yerine artık sadece o yetkinliklerden söz edecek. O yetkinlikler sizde varsa işe alındınız, yoksa ne diplomanız, ne kabarık özgeçmişiniz ve hatta ne de kabarık referans listenizin bir anlamı olmayacak!

W35-Future-Jobs

1950’lerden sonra hız kazanan uzay çalışmalarında “üniversal bilgin” diye bir kavram ortaya çıktı. Uzay çalışmaları için onlarca farklı disiplinden uzmanın tek bir hedefe doğru odaklanması gerekiyordu. Ortak bir dil kullanıp, projenin gerektirdiği şekilde işine odaklanması ve istenen çıktıları zamanında teslim etmesi gerekiyordu. Proje yönetiminin ne olduğunu ve neden çok önemli olduğunu ileriki bir yazıda konuşuruz. Günümüz iş dünyasında sık kullanılan “süreçlerle yönetim” veya “sistem mühendisliği yaklaşımı” dediğimiz şey işin kişilere bağlı olmadan talimatlarla ve yazılı iş tanımlarıyla yürütülmesidir. İşte can alıcı soru burada karşımıza çıkıyor: Bir mühendis olarak tüm ince detaylarıyla tanımlanmış iş süreçleri içinde sizden beklenen ya da sizin verebileceğiniz şey nedir? Siz bu soruya uygun cevaplar bulmaya çalışırken, üniversite eğitiminiz sonrası hangi iş kollarında çalışmak isteyeceğinize ve bu iş kollarının gelecek 10 yıllarda sizlerden neler beklediğine de bir bakın! Şu soruyu hep kendi kendinize sorun: Ben üniversite eğitimim sonrası hangi iş kollarında çalışmak istiyorum ve aldığım eğitimle ve sahip olduğum yetkinliklerle bu iş kollarında nasıl farklılıklar yaratabilirim?

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s