Yerli Otomobil

Geçtiğimiz hafta Sayın Cumhurbaşkanımızın da katılımıyla gerçekleştirilen “Yerli Otomobil” tanıtımı ile ilgili çevremde müthiş bir coşku görüyorum. Sanırım özellikle son iki yıldır gündemimize giren ekonomik krizle birlikte, enflasyon ve dövizdeki yükselişle beraber işsizlik rakamlarındaki artış insanları bunaltmış görünüyor. Bu tanıtım bazılarımızın gururunu fazlasıyla okşamış. Sohbet ortamlarında konu açıldığında yüzümdeki tebessümü fark edenler: “Bu başarıyı küçümsüyor musun?” diye soruyorlar. Ben de onlara: “Hayır, elbette küçümsemiyorum ama siz çok büyütüyorsunuz, bu kadar abartılacak ne var?” diye soruyorum, anlatayım.

W01-TOGG

SAAB İsveç’in en önemli markalarından biridir. Şirket birçok sektörde faaliyet gösterir. Şirketin savunma bölümünde savaş uçağı ve denizaltı üretimi dahi var. Şirket otomotiv bölümünü 1990’da General Motors’a sattı. 2011’de iflas eden otomotiv bölümü farklı bir gruba geçse de artık bu marka ile üretim yapmıyor. Yine İsveç’le özdeşleşmiş bir başka marka olan Volvo’nun otomobil bölümü 1999’da Ford’a, 2010’da da Çinli Geely firmasına satıldı. Bir buçuk milyar nüfusa rağmen Çin, onlarca Çinli otomobil markasından hiçbirini dünya markası haline getiremedi. Dünyada artan maliyetler ve düşen satışlar nedeniyle otomotiv sektöründe müthiş bir hareketlilik var. 2014 yılında İtalyan Fiat’ı bünyesine katan Chrysler, geçtiğimiz Aralık ayında da Fransız PSA (Peugeot ve Citroen) grubu ile birleşme kararı aldı. Volkswagen’in hisselerinin %17’si Katar Devlet Yatırım Fonuna ait.  İngilizlerin ünlü markaları Land Rover ve Jaguar önce 2000 yılında Ford’a, son olarak da 2008’de Hintli Tata firmasına geçti.

“Piyasa” söz konusu oldu mu, yerlilik ve millilikten öte satış ve kârlılık öne çıkar. Piyasada duygusallığa yer yoktur. En basit bir yatırımda bile yatırımın geri dönüşünü hesap edersiniz. Kullandığımız cep telefonlarını, kullandığımız bilgisayarları, içlerindeki yazılımları, savunmamızın can damarı savaş uçaklarını (F16’lar), yüksek irtifa savunma sistemlerini (S400’ler) yabancılardan satın alınca gururumuz incinmiyor da, yabancı marka bir otomobile binince bunu neden gurur meselesi yapıyoruz? Bu tasarım seri üretime geçer ve istediğimiz satış rakamlarına ulaşmadığı için, zarar ettiği için fabrika kapatılmak zorunda kalınırsa, buna hezimet mi diyeceğiz? Elbette hayır! Her yatırım kâr da edebilir, zarar da. Zarar eden fabrika kapatılır, olur biter. Ama işi “milli gurur” meselesine dönüştürürseniz kapatmak da çözüm olmaz!

Ülkemizin dünya çapında en önemli ve belki de tek markası THY hisselerinin % 49.12’si Türkiye Varlık Fonu’na ait. % 50.88’i borsada, halka açık. %0.01’den daha az bir hisse de Özelleştirme İdaresinde [1]. Bu haliyle dahi biz THY için “milli gururumuz” diyebiliyoruz. Türk Telekom’un %55’i Lübnanlı Oger Telecom’a aitti. Lübnanlılar Türk bankalarından aldıkları krediyle şirketi özelleştirmeden alıp, içini boşaltıp çekip gittiler! Söyler misiniz Türk Telekom o şartlarda ne kadar “milli” idi? [2]

Sanırım şimdi ne demek istediğimi anladınız. Elektrikli otomobil üretebilmek abartılacak bir başarı değildir ama savaş uçağı üretebilmek, evet bu gerçekten övünülecek bir başarıdır! Başta Hürkuş olmak üzere TFX, Atak ve Gökbey dâhil tüm bu çabaları sonuna kadar desteklerim, hatta şimdi bile, bir mühendis olarak bu projelerde çalışma fırsatım olsa gurur duyarım ama lütfen, dünyada artık sıradan herhangi bir girişim olarak görülen otomobil üretimi işini bu kadar abartmayalım! Tesla dünyada en çok satılan elektrikli otomobil, kurucusu Elon Musk Güney Afrika’lı, Kanada’da yaşadı, ABD’ye yerleşti ve Tesla’yı bugünlere getirdi! Toyota ABD’de en çok satan otomobil markası! Dünya otomotiv sanayine 14 büyük firma hâkim, bunlar da toplamda 62 markayı kontrol ediyor [3].

[1]: https://investor.turkishairlines.com/tr/thy-anonim-ortakligi/ortaklik-yapisi

 [2]: https://www.turktelekom.com.tr/hakkimizda/sayfalar/ilk-bakista-turk-telekom.aspx

[3]: https://www.businessinsider.com/biggest-car-companies-in-the-world-details-2018-2

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s